پروپوفول چگونه مغز را خاموش میکند؟ مطالعه جدید MIT مکانیسم بیهوشی را روشن میکند
میدونی داروهای بیهوشی چطوری کار میکنن؟ مغز رو به هم میریزن و باعث میشن قاطی کنی!
محققای MIT یه چیز جالب کشف کردن: پروپوفول، یه داروی بیهوشی معروف، جلوی مغز رو میگیره که بتونه سلولهای عصبی خیلی فعال رو کنترل کنه.
پروفسور میلر، عصبشناس MIT، میگه: “مغز باید یه تعادل ظریف بین تحریکپذیری و هرج و مرج داشته باشه.”
پروپوفول باید به اندازه کافی فعال باشه که سلولهای عصبی با هم حرف بزنن، ولی اگه زیادی فعال بشه، همه چی به هم میریزه.
محققا یه سری آزمایش روی میمون انجام دادن. بهشون پروپوفول دادن و دیدن که چطور مغزشون موقع خوابیدن و بیدار شدن کار میکنه.
مغز وقتی که کار میکنه، یهو یهو خیلی فعال میشه و بعدش آروم میشه. ولی وقتی به میمونها پروپوفول دادن، فعالیت مغزشون خیلی بیشتر طول کشید تا به حالت عادی برگرده. و هر چی بیشتر بیهوش میشدن، مغزشون هی بیشتر قاطی میکرد تا اینکه دیگه هیچی حالیشون نمیشد.
محققا فکر میکنن پروپوفول جلوی کار سلولهای بازدارنده رو میگیره. این سلولها مثل یه ترمز عمل میکنن و جلوی فعالیت بیش از حد مغز رو میگیرن. وقتی این سلولها کار نکنن، مغز بیثبات میشه و آدم بیهوش میشه – انگار که سیستم قاطی کرده باشه و مغز دیگه نتون
البته این فقط یه نظریهست. هنوز خیلی چیزا درباره نحوه عملکرد داروهای بیهوشی نمیدونیم.
سال ۱۹۹۴ یه کشف مهم انجام شد. محققا فهمیدن که بیهوشیها به جای اینکه روی غشای سلولها کار کنن، روی پروتئینهایی که توی پیامرسانی سلولی نقش دارن اثر میذارن. سال ۲۰۱۸ هم یه گروه از عصبشناسان استرالیایی کشف کردن که پروپوفول با یه پروتئین مهم که سلولهای عصبی برای برقراری ارتباط با هم ازش استفاده میکنن، تداخل داره.
ولی سال ۲۰۲۰ معلوم شد که بقیه داروهای بیهوشی یه جور دیگه کار میکنن. این داروها روی غشاهای سلولی اثر میذارن.
تو چند دهه گذشته، دانشمندان تونستن بفهمن که کدوم قسمتهای مغز موقع بیهوشی و بیداری از داروها فعال هستن.
تو این مطالعه هم، محققا فعالیت کلی مغز رو بررسی کردن و از یه مدل کامپیوتری برای شبیهسازی نحوه عملکرد پروپوفول استفاده کردن.
همزمان با این مطالعه، یه گروه دیگه از محققا روی مگسهای میوه آزمایش کردن و دیدن که یه داروی بیهوشی دیگه یه جور دیگه کار میکنه. این دارو به جای اینکه سلولهای عصبی رو تحریک کنه، فعالیتشون رو متوقف میکنه.
این تفاوتها به خاطر اینه که این دو تا دارو با هم فرق دارن. پروپوفول رو توی رگ تزریق میکنن، ولی ایزوفلوران رو استنشاق میکنن. این دو تا دارو اثرات متفاوتی روی سلولهای عصبی و گیرندههای سلولی دارن.
پروفسور میلر میگه:
” اگه بفهمیم داروهای بیهوشی چطوری کار میکنن، میتونیم یه جوری طراحیشون کنیم که امنتر باشن. میتونیم یه سیستم واحد داشته باشیم که برای همه داروهای بیهوشی کار کنه، به جای اینکه برای هر کدوم یه جور پروتکل امنیتی جداگانه داشته باشیم.”
با این حال، محققا فکر میکنن که یه سری شباهتهایی هم بین داروهای بیهوشی مختلف وجود داره و نحوه عملکردشون روی ثبات مغز یه جوره.
به نظرت جالبه، نه؟
جالب بود