همه چیز درباره لپتاپ های هوش مصنوعی
امروزه هوش مصنوعی (AI) حسابی روی بورسه و همه توی دنیای کامپیوتر دنبال یه سهمی از اون هستن. از شرکتهای بزرگ کامپیوتر که بهترین لپتاپها و اولترابوکها رو میسازن تا اونهایی که توی تولید کامپیوترهای گیمینگ و رومیزی اسم و رسم دارن، همه و همه دم از کامپیوترهای هوش مصنوعی میزنن. حتی اکثر تولید کنندههای قطعات هم همین ادعا رو دارن.
اما اصلاً کامپیوتر هوش مصنوعی چیه؟ چه فرقی با کامپیوتری که الان دارید داره؟ اصلاً به یه همچین چیزی نیاز دارید؟
بیاین توی این هیاهو یه ذره واقعیت رو از شلوغی جدا کنیم و بفهمیم کامپیوتر هوش مصنوعی چیه:
کامپیوتر هوش مصنوعی یعنی چی؟
از اونجایی که هر شرکت کامپیوتری و تولید کننده قطعات دنبال اینه که بگه یه کامپیوتر هوش مصنوعی داره ارائه میکنه، تعریف های مختلفی هم برای این نوع کامپیوترها وجود داره.
خیلیها توی مطبوعات و صنعت کامپیوتر، تعریف مایکروسافت رو قبول دارن که اینتل توی برنامه توسعهدهندههای کامپیوتر های هوش مصنوعی، زمان معرفی پردازنده های Core Ultra “Meteor Lake” خودش، به اشتراک گذاشته بود. این تعریف سه تا شرط اصلی برای یه کامپیوتر هوش مصنوعی داره:
۱. باید یه NPU (واحد پردازش عصبی)، یه CPU و یه GPU جدید داشته باشه.
۲. باید همراه با Microsoft Copilot باشه.
۳. یه دکمه Copilot روی کیبوردش داشته باشه.
میشه یه نگاهی به این تعریف بندازیم:
این تعریف باعث شد که یه سری از کامپیوترهای موجود که NPU و Copilot از شرکت های AMD و Intel داشتن، اما دکمه Copilot رو نداشتن، از لیست کامپیوترهای هوش مصنوعی کنار گذاشته بشن.
از اون موقع تا حالا، اکثر لپتاپهایی که به بازار اومدن این دکمه رو دارن.
اگه دکمه Copilot رو فاکتور بگیریم، کامپیوترهای ویندوزی قدیمیتر که پردازندههای Arm داشتن (مثل اونهایی که از پردازنده Qualcomm 8cx استفاده میکردن) هم میتونن توی این لیست قرار بگیرن.
چون این کامپیوترها NPU دارن و میشه Copilot رو هم روشون اجرا کرد.
دکمه Copilot یه جورایی یه حقه بازاریابی هستش، چون میشه با فشردن Shift + Windows + F23 هم Copilot رو اجرا کرد. یا حتی سادهتر، با فشردن Windows + C هم میشه به همون نتیجه رسید.
لپتاپ های +Copilot: استاندارد جدید مایکروسافت
مایکروسافت بعد از اون، لپتاپ های +Copilot خودش رو معرفی کرد که شامل لپتاپهایی از Asus، Dell، Acer، Samsung، HP، Lenovo، Samsung و برند Surface مایکروسافت میشن. همه اینها الان از پردازنده های اسنپدراگون ایکس الیت و Plus Qualcomm استفاده میکنن، اما مایکروسافت گفته که ممکنه از تراشههای AMD Strix Point (معروف به Ryzen AI 300) و تراشههای Lunar Lake اینتل هم استفاده بشه.
برای اینکه یه لپتاپ بتونه +Copilot باشه، باید حداقل ۱۶ گیگابایت رم، ۲۵۶ گیگابایت حافظه ذخیرهسازی و یه NPU داخلی با قابلیت ۴۰ TOPS (تریلیون عملیات در ثانیه) داشته باشه. تراشههای اسنپدراگون ایکس الیت از ۴۵ TOPS در NPU پشتیبانی میکنن.
اولین لپتاپهای +Copilot که ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴ عرضه شدن، یه سری از ویژگیهای منحصر به فرد هوش مصنوعی ویندوز رو دارن که بقیه لپتاپها ندارن. این ویژگیها شامل Cocreator (تولید تصویر در Paint)، جلوههای Windows Studio (محو کردن وبکم و جلوههای ویژه)، ترجمه بلادرنگ و زیرنویسها برای صدا و یادآوری میشن. یادت باشه که یه feature جنجالی که تقریباً هر کاری که روی لپتاپ انجام میدی رو ضبط میکنه تا بعداً بتونی بهش رجوع کنی، از نسخه +Copilot ویندوز که تازه منتشر شده حذف شده.
پس نتیجه چی میشه؟
هر کسی که لپتاپ مجهز به اسنپدراگون ایکس نمیخره، احتمالاً باید ماهها صبر کنه تا بتونه از این ویژگیهای خاص ویندوز استفاده کنه. AMD اخیراً تأیید کرده که لپتاپهای Ryzen AI 300 تا آخر امسال از ویژگیهای +Copilot استفاده نمیکنن، اما بعداً این ویژگیها رو دریافت میکنن. حداقل تا زمان عرضه Intel Arrowlake در Q4، کاربرای کامپیوترهای رومیزی از این ویژگیها محروم هستن.
کی اینارو میسازه؟
اکثر شرکتهای بزرگ لپتاپ مثل دل، HP، لنوو، ایسوس و اینا الان لپتاپهای هوش مصنوعی با پردازندههای اینتل، AMD یا کوالکام دارن.
فعلاً کامپیوترهای رومیزی معمولی رو به عنوان کامپیوتر شخصی هوش مصنوعی حساب نمیکنن چون معمولاً NPU ندارن. اما خب یه سری مدلهای خاص هستن و شاید تو آینده این موضوع عوض بشه.
NPU چی کار میکنه؟
NPU یه نوع پردازنده جدیده که فقط برای کارهای هوش مصنوعی ساخته شده. این پردازندهها میتونن کارهایی مثل رمزگشایی ویدیو، آپاسکیل عکس و حذف پسزمینه رو خیلی سریعتر از CPU یا GPU معمولی انجام بدن.
به یه کامپیوتر شخصی هوش مصنوعی نیاز دارم؟
بستگی به کارهات داره. اگه زیاد از برنامههای هوش مصنوعی مثل ویرایش عکس با هوش مصنوعی یا نرمافزار تبدیل متن به گفتار استفاده میکنی، یه کامپیوتر شخصی هوش مصنوعی میتونه سرعت کارتو خیلی بیشتر کنه و عملکردتو بهتر کنه.
اما اگه فقط از کامپیوتر برای کارهای معمولی مثل وبگردی و ایمیل استفاده میکنی، probably بهش نیازی نداری.
قیمت کامپیوتر های هوش مصنوعی چنده؟
لپتاپ های هوش مصنوعی معمولاً از ۱۰۰۰ دلار شروع میشن، ولی میتونن تا چند هزار دلار هم قیمت داشته باشن. قیمت کامپیوترهای رومیزی هوش مصنوعی هم خیلی بیشتره و از ۲۸۰۰۰ دلار شروع میشه.
کامپیوترهای شخصی هوش مصنوعی یه جور تکنولوژی جدید هستن که میتونن قدرت هوش مصنوعی رو به کامپیوترهای شما بیارن. برای کسایی که زیاد از برنامههای هوش مصنوعی استفاده میکنن خیلی خوبن، ولی برای همه ضروری نیستن. قبل از خرید یه همچین کامپیوتری، حتماً به نیازها و بودجهتون فکر کنید.
مکها با هوش مصنوعی: شایعه یا واقعیت؟
اپل داره یه چیزایی تو راه داره که هوش مصنوعی رو به لپتاپها و کامپیوترهای رومیزی مک میآره. به اسمش گذاشته “Apple Intelligence” و قراره تو پاییز امسال با یه عالمه قابلیت جدید بیاد، از جمله:
- متن های تولیدی: مک میتونه به طور خودکار متن تولید کنه، مثلاً ایمیل، نامه، یا حتی داستان کوتاه!
- تصاویر: میتونه تصاویر رو هم خودش بسازه، مثلاً میتونه یه عکس از یه منظره یا یه شخصیت کارتونی رو از ذهنت بیرون بکشه و بکشه رو کاغذ!
- ایموجیهای سفارشی: خسته شدی از ایموجیهای تکراری؟ با هوش مصنوعی مک میتونی ایموجیهای مخصوص خودت رو طراحی کنی!
- سیریِ قویتر: دستیار صوتی سیری قراره با هوش مصنوعی خیلی باهوشتر بشه و بفهمه چی میخوای و کاراتو راحتتر انجام بده.
همه اینا به لطف تراشههای جدید M1، M2، M3 و M4 اپل که یه موتور عصبی (یا همون NPU) دارن، ممکن میشه. این یعنی مکها میتونن کارای هوش مصنوعی رو خیلی سریع و بدون دردسر انجام بدن.
اما سوال اینجاست که آیا من به یه کامپیوتر با هوش مصنوعی نیاز دارم؟
جوابش بستگی به این داره که چقدر از این قابلیتها استفاده میکنی. الان خیلی از این قابلیتها هنوز توی مرحله اولیه هستن و کامل نیستن. یه سری برنامهها هم هستن که از هوش مصنوعی استفاده میکنن، مثل ChatGPT و Google Gemini، که اصلاً نیازی به NPU ندارن و روی هر کامپیوتری کار میکنن.
از طرفی دیگه، یه سری قابلیتها هم هستن که فقط روی کامپیوترهایی که NPU دارن کار میکنن، مثل تولید تصویر در ویندوز ۱۱ و ویرایش عکس Restyle.
اگه دنبال اینجور قابلیتها هستی، باید یه کامپیوتر جدید با NPU بگیری. ولی اگه مطمئن نیستی که چقدر به این چیزا نیاز داری، شاید بهتر باشه فعلاً صبر کنی تا تکنولوژی یه کم بیشتر پیشرفت کنه و بعد تصمیم بگیری.
یه چیز دیگه که باید در نظر بگیری اینه که هوش مصنوعی محلی امنتره. یعنی لازم نیست اطلاعاتتو به سرورهای شرکتهای دیگه بفرستی. ولی اگه فقط گاهی اوقات از هوش مصنوعی استفاده میکنی، سرعت و عملکرد هوش مصنوعی ابری که تو برنامه های محبوب وجود داره، probably کافیه.
حالا یه سوال، هوش مصنوعی تو لپتاپها خوبه یا بد؟
هوش مصنوعی داره راهش رو به لپتاپها پیدا میکنه، ولی یه سوال مهم هست: این کار لپتاپها رو امنتر میکنه یا نه؟
بعضیها فکر میکنن که پردازش اطلاعات هوش مصنوعی روی لپتاپ به جای فضای ابری، خطر دزدیده شدن اطلاعات رو بیشتر میکنه. مثلا مایکروسافت یه قابلیت هوش مصنوعی جدید به اسم Recall معرفی کرد که از تمام کارهایی که با لپتاپ انجام میدادید اسکرینشات میگرفت! بعدش بخاطر یه عالمه نگرانی امنیتی، مجبور شدن این قابلیت رو از برنامه +Copilot حذف کنن.
از اون طرف، پردازش هوش مصنوعی به صورت محلی میتونه برای کسایی که با اطلاعات حساس کار میکنن خیلی مفید باشه. مثلا اگه از هوش مصنوعی برای تحلیل سندهای محرمانه استفاده میکنید، خیلی بهتره که این کار رو روی لپتاپ خودتون انجام بدید تا اینکه اطلاعات رو به فضای ابری بفرستید.
مزایای دیگه لپتاپ های هوش مصنوعی:
عمر باتری بیشتر: NPU ها (واحدهای پردازش عصبی) میتونن کارهایی مثل پخش ویدیو رو خیلی بهتر از CPU یا GPU انجام بدن، که باعث میشه باتری لپتاپ بیشتر دووم بیاره.
سرعت بیشتر: NPU ها میتونن کارهای هوش مصنوعی مثل ویرایش عکس و ویدیو رو خیلی سریعتر انجام بدن.
هنوز اوایل راهه:
با وجود همه این مزایا، هوش مصنوعی تو لپتاپها هنوز خیلی جدیده. خیلی از قابلیتهای هوش مصنوعی که الان مردم ازشون استفاده میکنن، مثل چتباتها و ابزارهای تولید تصویر، به صورت رایگان تو فضای ابری در دسترس هستن.
اگه دنبال یه لپتاپ جدید هستی، شاید بد نباشه یه مدلی رو بگیری که NPU داره، خصوصا اگه از هوش مصنوعی برای کار یا سرگرمی استفاده میکنی. ولی یادت باشه که این تکنولوژی هنوز خیلی جدیده و شاید همه اون مزایایی رو که تو ذهنت داری نداشته باشه.