مسعود پزشکیان کیه؟ بیوگرافی مسعود پزشکیان
مسعود پزشکیان (زادهٔ ۷ مهرِ ۱۳۳۳) جرّاح قلب، سیاستمدار و رئیسجمهور منتخب ایرانه. ایشون از سال ۱۳۸۷ نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی بوده و همچنین در دوره دهم مجلس، بهعنوان نایبرئیس اول انتخاب شد. پزشکیان پیشتر از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ سمت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در دولت محمد خاتمی رو برعهده داشت.
پزشکیان دارای فوقتخصص جرّاحیِ قلب از دانشگاه علوم پزشکی ایرانه. ایشون در دوران جنگِ ایران و عراق، مسئول اعزام نیروهای پزشکی به جبهه بود و بهعنوان رزمنده و پزشک خدمت میکرد. پزشکیان از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۰ در کابینه اول سیّد محمّد خاتمی و در زمان وزارت محمد فرهادی، معاون سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بود و در کابینهٔ دوم خاتمی بهعنوان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از مجلس رأی اعتماد گرفت. پزشکیان در دورهٔ وزارتش یک بار مورد استیضاح ناموفق مجلس قرار گرفت. پزشکیان در سال ۱۳۸۶ برای نخستین بار بهعنوان نمایندهٔ آذربایجان شرقی به دورهٔ هشتم مجلس شورای اسلامی راه یافت.
پزشکیان در دور اول انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ با قرار گرفتن در جایگاه اول به دور دوم انتخابات راه پیدا کرد و در دور دوم توانست با کسب ۵۷٪ از آرای مأخوذه و شکست سعید جلیلی به عنوان نهمین رئیسجمهور ایران انتخاب بشه. او در این انتخابات نمایندهٔ جبههٔ اصلاحات ایران بود و از حمایت سید محمد خاتمی و حسن روحانی، رئیسجمهورهای پیشین، برخوردار بود.
پزشکیان پیشتر در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ شرکت کرد، اما قبل از آغاز بررسی صلاحیتها به علت ثبتنام اکبر هاشمی رفسنجانی انصراف داد و در انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۴۰۰ توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شد. پزشکیان احیای مذاکرات هستهای ایران برای کاهش تحریمهای ایالات متحده رو از اهداف خود برای ریاستجمهوری اعلام کرد. و برنامه خودش رو اجرای سیاستهای رهبر جمهوری اسلامی دونسته.
زندگی و تحصیلات
پزشکیان در ۷ مهر ۱۳۳۳ در مهاباد به دنیا اومده و تبارش آذری-کرده برخی منابع پدر اون رو آذری و مادر اورو کُرد معرفی کردهاند. تابناک با استناد به حوزه محل ثبت سند پدرش که قصر شیرینه، پدر اون رو کُردتبار معرفی کرد.مسعود پزشکیان به هر دو زبان تُرکی و کُردی میتونه حرف بزنه!
پزشکیان تحصیلات ابتدایی خودش رو در مهاباد طی کرد و سپس به ارومیه رفت و در هنرستان کشاورزی ارومیه، دیپلم صنایع غذایی گرفت. پس از اخذ دیپلم، در سال ۱۳۵۲ جهت انجام خدمت سربازی به زابل در استان سیستان و بلوچستان منتقل شد و در همین دوره بود که به پزشکی علاقه پیدا کرد و در نتیجه در سال ۱۳۵۴ و پس از اتمام خدمت سربازی، دیپلم دوم خودش رو در رشتهٔ علوم تجربی اخذ کرد و در سال ۱۳۵۵ در رشتهٔ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز پذیرفته شد.
پزشکیان در دانشگاه هارواردِ آمریکا و نیز در انگلستان دورههای مدیریت سلامت رو گذرونده. او دورهٔ پزشکی عمومی خودش رو در سال ۱۳۶۴ به پایان رسوند و در سمت مربی فیزیولوژی شروع به تدریس در دانشکدهٔ پزشکی کرد. در سال ۱۳۶۹ تخصص خود در رشتهٔ جراحی عمومی را از دانشگاه علوم پزشکی تبریز اخذ کرد و سپس در سال ۱۳۷۲ فوقتخصص جراحی قلب را از دانشگاه علوم پزشکی ایران دریافت نمود و در بیمارستان قلب شهید مدنی تبریز استخدام شد که بعدها رئیس این بیمارستان شد.
پزشکیان استاد جراحی قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی تبریزه. او در طی سالهای ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۹، ریاست این دانشگاه رو عهدهدار بود. او طی این دوره برای رهبری پروژهٔ ساخت ۶۰۰ خانهٔ بهداشت روستایی در آذربایجان شرقی از سوی سازمان جهانی بهداشت مورد تقدیر قرار گرفت. پزشکیان سردبیر مجلهٔ تحقیقات قلب و عروق و قفسهٔ سینه است که در مرکز تحقیقات قلبی-عروقی دانشگاه علوم پزشکی تبریز منتشر میشه. او همچنین از سال ۱۳۸۹ عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی ایران هم است.
وزارت بهداشت
پزشکیان مابین ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۰ در دورهٔ وزارت محمد فرهادی، معاون سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در کابینهٔ اول سید محمد خاتمی بود. پیش از سال ۱۳۸۰ و تشکیل کابینهٔ دوم محمد خاتمی، پزشکیان در میان فعالان سیاسی ایران شناخته شده نبود.
پزشکیان در کابینهٔ دوم سید محمد خاتمی بهعنوان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از مجلس رأی اعتماد گرفت. انتصاب او به وزارت بهداشت باعث استعفای بعضی از مدیران وزارتخانه شد. از جمله غلامرضا انصاری در نامهای اون رو شایستهٔ وزارت ندونست. او در دورهٔ تصدی وزارت، پس از گذراندن دو سال از این سمت، به خاطر مشکلات دارو، تعرفههای پزشکی و سفرهای خارجی، مورد استیضاح مجلس قرار گرفت که رأی نیاورد و با کسب اعتماد مجدد مجلس وزیر ماند. در دورهٔ وزارت او طرح مجلس برای واگذاری دانشگاه علوم پزشکی به وزارت علوم به نتیجهای نرسید.
نمایندگی مجلس شورای اسلامی
با آغاز به کار دولت احمدینژاد، پزشکیان دو سال از سیاست دوری کرد. سپس در سال ۱۳۸۶ موفق شد در دوره هشتم مجلس شورای اسلامی بهعنوان نماینده آذربایجان شرقی با کسب ۱۰۵٬۶۳۹ رأی برای اولین بار راهی مجلس بشه. از اقدامهای جنجالی او در این دوره، دفاع از اعتبارنامه سلمان خدادادی بود که به اتهام تجاوز و آزار جنسی در کمیسیون تحقیق رد شده بود.
پزشکیان در نطق خود در جلسه غیرعلنی مجلس در دفاع از خدادادی گفت:
«واعظان کین جلوه در محراب و منبر میکنند، چون به خلوت میروند آن کار دیگر میکنند.»
این سخن خشم محمدابراهیم نکونام و روحالله حسینیان، دو روحانی اصولگرای موافق رد اعتبارنامه خدادادی رو برانگیخت و آنان با پزشکیان مشاجره کردند. در نهایت، اعتبارنامه خدادادی با ۱۴۹ رأی مثبت، ۷۷ رأی منفی و ۱۷ رأی ممتنع از مجموع ۲۴۸ نماینده حاضر در جلسه علنی مجلس تأیید شد.
پزشکیان نطق تندی در اعتراض به برخورد پلیس با اعتراضات پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ داشت که فضای مجلس را متشنج کرد و توسط حداد عادل، رئیس وقت مجلس، به بیانصافی متهم شد. او همچنین در سال ۱۳۸۹ به انحلال دانشگاه علوم پزشکی ایران توسط دولت اعتراض کرد.
پزشکیان در دوره نهم مجلس شورای اسلامی، با کسب ۱۵۹٬۵۰۱ رأی و در دوره دهم با کسب ۲۶۱٬۶۰۵ رأی مجدداً از حوزه انتخابیه آذربایجان شرقی وارد مجلس شد و در هر دو دوره عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بود.
در دوره دهم، اصلاحطلبان پذیرفتند به شرط نایبرئیسی پزشکیان و علی مطهری، از علی لاریجانی برای ریاست مجلس حمایت کنند. پزشکیان در انتخابات هیئت رئیسه بهعنوان نامزد فراکسیون امید شرکت کرد و با کسب ۱۵۸ رأی نایبرئیس اول مجلس شد که این سمت رو تا سال ۱۳۹۹ عهدهدار بود. در همین دوره، او طرح عرضه مواد مخدر توسط دولت را برای مقابله با اعتیاد مطرح کرد و خواستار «خارج شدن اعتیاد از جرمانگاری و معرفی آن بهعنوان یک بیماری» شد که این موضع با مخالفت پلیس مواجه شد.
پزشکیان در مجلس دهم، بهعنوان رئیس فراکسیون ترکزبانان قرار گرفت. این فراکسیون هدف خودش رو استفاده از ظرفیت نمایندگان ترکزبان در جهت رفع مشکلات و توسعه متوازن مناطق ترکنشین اعلام کرد. پزشکیان در پاسخ به انتقاداتی که از تشکیل چنین فراکسیونی وجود داشت، گفت هدف آنها این بوده که نمایندگان ترکزبان دور هم جمع شوند تا بتوانند در چارچوب قانون وظایف خود رو از حاکمیت پیگیری کنند.
پس از بحران مؤسسات مالی و اعتباری ۱۳۹۶، پزشکیان ریاست کمیته ویژه مجلس را برای ساماندهی سپردهگذاران مؤسسات اعتباری برعهده داشت و حاکمیت رر مسئول بحران به وجود آمده دونست. وی نسبت به حصر خانگی میرحسین موسوی و مهدی کروبی منتقد بوده و اون رو برخلاف مصالح کشور خونده. پس از تشکیل کمیته رفع حصر در مجلس در سال ۱۳۹۶، پزشکیان عضو اون کمیته شد تا با مصالحه میان بخشهای مختلف حکومت به حصر خاتمه بدن؛ اما موفقیتی در پی نداشت.
در دوره یازدهم مجلس، پزشکیان عضو کمیسیونهای بهداشت و درمان و تلفیق برنامه هفتم بود اون با طرح صیانت مخالفت کرده و پیشبینی کرده این طرح در رسیدن به اهدافش موفق نخواهد شد.
پزشکیان در انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی نیز شرکت کرد که در ابتدا توسط هیئت اجرایی انتخابات رد صلاحیت شد. دلیل رد صلاحیت او، عدم التزام به جمهوری اسلامی اعلام شد که بعداً توسط شورای نگهبان رد و صلاحیت او تأیید گردید. او خود تأیید صلاحیتش را به دستور رهبر جمهوری اسلامی دانست و گفت رهبری با این کار او را مدیون خود کرده است. وی در این دوره با کسب ۹۵٬۹۹۳ رأی به مجلس راه یافت.
انتخابات ریاست جمهوری
انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲
پزشکیان در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ و در آخرین روز ثبتنام انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۹۲) با حضور در وزارت کشور در این انتخابات نامنویسی کرد اما از نامزدی انصراف داد. او دلیل انصراف خودش رو ثبتنام اکبر هاشمی رفسنجانی اعلام کرد.
انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰
پزشکیان در آخرین روز ثبتنام نامزدهای انتخاباتی، اقدام به ثبتنام در سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران کرد که در نهایت توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شد. پزشکیان که در اون زمان نماینده مجلس بود از شورای نگهبان خواست دلایل رد صلاحیت اون رو اعلام کند. او در نطقی در مجلس که با اعتراض نمایندگان مواجه شد و اون رو «دشمن شادکن» خوندن،گفت:
«اگر قرار است گروهی حرف بزنند اجازه بدهید طرف مقابل هم حرف بزند اگر قرار است عدهای در قدرت باشند، بگذارید همه باشند. کشور مال همه است، مال دسته یا گروه خاصی نیست. مردم پشت سر ما حرفهای خوبی نمیزنند. ما مقصریم.»
انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳
وی در روز شنبه ۱۲ خرداد ۱۴۰۳ با حضور در وزارت کشور برای انتخابات ریاست جمهوری دوره چهاردهم ثبتنام کرد و در ۲۰ خرداد صلاحیت وی توسط شورای نگهبان احراز شد. پیش از اعلام صلاحیت نامزدها، جبهه اصلاحطلبان او را در کنار اسحاق جهانگیری و عباس آخوندی، کاندیدای خود معرفی کردند. پس از اعلام نام نامزدهای نهایی، جبهه اصلاحات او را به عنوان تنها نامزد خود اعلام کرد چون دیگر نامزدهای آنها تأیید صلاحیت نشدن. سید محمد خاتمی و حسن روحانی، رئیسجمهورهای پیشین ایران، هم از او حمایت کردند.
علی عبدالعلیزاده در جریان انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم بهعنوان رئیس ستاد انتخاباتی پزشکیان منصوب شد. سید محمدعلی افشانی، معاون امور استانها؛ علی شکوریراد، معاون تبلیغات؛ حجت نظری، معاون جوانان و دانشجویان؛ فاطمه راکعی، معاون بانوان؛ احمد صادق بناب، معاون مالی و اقتصادی و ابراهیم شیخ، معاون روابط عمومی ستاد انتخاباتی او شدند.
به گفتهٔ طیبه بیات در خبرگزاری مهر، پس از اعلام تأیید صلاحیت پزشکیان، شخصیتهای اصلاحطلب حمایت خود را از او اعلام کردند و رسانههای این طیف در حال «ایجاد جنگ روانی علیه رقبا» و «فضاسازی برای افکار عمومی» مبنی بر احتمال بالای پیروزی پزشکیان هستند. روزنامهٔ اعتماد نیز در خبری مدعی شد که فرمان تخریب پزشکیان از ستادهای انتخاباتی اصولگرایان صادر شده است. طبق این خبر آنها به دنبال ایجاد جوی منفی علیه نامزدیاند که میبایست یک تنه با نامزدهای اصولگرا روبهرو شود.
پزشکیان بهدنبالِ بهبود روابط با غرب بر سر برنامه هستهای ایران بهمنظور کاهش تحریمهای آمریکا بوده. یکی از رویکردهای او جلب نظر رایدهندگان سرخورده، بهویژه نسلهای جوان است.
پزشکیان در دور نخست انتخابات بیش از ۱۰٬۴۱۵ میلیون رای کسب کرد اما بهدلیل اینکه نتوانست ۵۰٪ آرا را به خود اختصاص دهد، او و سعید جلیلی به دور دوم انتخابات رفتند. پزشکیان در مرحله دوم انتخابات که در ۱۵ تیر برگزار شد، رقیب سعید جلیلی بود و با کسب بیش از ۵۳ درصد آرا از کل آراء ماخوذه بهعنوان نهمین رئیسجمهور ایران انتخاب شد. او در این دور ۱۶٫۳۸۴٫۴۰۳ رای کسب کرد و در تاریخ ۷ و ۹ مرداد ماه به عنوان رییس جمهور ایران تنفیذ و تحلیف میشه.