تاریخچه شرکت مایکروسافت؛ دو دانشجو و یک رویا
مایکروسافت یه شرکت چندملیتی آمریکاییه که تو ردموند واشنگتن قرار داره. چیزایی که مایکروسافت خیلی معروفه تولیدشون میکنه سیستم عاملهای ویندوز، مجموعه برنامههای آفیس ۳۶۵ و مرورگر Edge هستن. تو دنیای سختافزار هم کنسول بازیهای ایکسباکس و کامپیوترهای لمسی سرفیس رو دارن.
مایکروسافت تو لیست ۵۰۰ شرکت برتر آمریکا از نظر درآمد کل، رتبه ۱۴ رو داره و تو سال ۲۰۲۲ طبق لیست فوربس، بزرگترین شرکت تولید کننده نرمافزار دنیا از نظر درآمد بوده. مایکروسافت رو میشه یکی از پنج تا شرکت غول دنیای فناوری اطلاعات آمریکا دونست، کنار گوگل، آمازون، اپل و متا (مدیر فیسبوک).
این شرکت رو بیل گیتس و پل آلن تو سال ۱۹۷۵ تاسیس کردن تا بتونن یه نرمافزار رو برای یه کامپیوتر خاص اون موقع اجرا کنن. بعدها تو دهه ۸۰ میلادی با سیستم عامل MS-DOS تونستن بازار سیستمعاملهای کامپیوترهای شخصی رو قبضه کنن و بعد از اون هم با ویندوز این موفقیت رو ادامه دادن. عرضه اولیه سهام مایکروسافت تو سال ۱۹۸۶ باعث شد چند نفر از کارمنداش میلیاردر بشن و خیلیهای دیگه هم میلیونر.
♦ ۱۹۷۲–۱۹۸۵
دو تا دوست دوران کودکی به اسم بیل گیتس و پل آلن که تو برنامهنویسی کامپیوتر خیلی وارد بودن، تصمیم گرفتن یه کسب و کار راه بندازن. سال ۱۹۷۲ شرکتی به اسم Traf-O-Data رو تاسیس کردن که یه کامپیوتر ساده برای ردیابی و آنالیز ترافیک ماشینها میفروخت. گیتس رفت دانشگاه هاروارد و الن هم تو دانشگاه ایالتی واشنگتن کامپیوتر خوند ولی بعدش ولش کرد و رفت تو شرکت Honeywell کار کرد.
یه مجله تو ژانویه ۱۹۷۵ یه کامپیوتر کوچیک معرفی کرد به اسم Altair 8800. الن با دیدن این کامپیوتر به گیتس پیشنهاد داد که براش یه مترجم BASIC درست کنن. درواقع BASIC یه زبان برنامهنویسی ساده بود که باهاش میشد راحتتر برای اون کامپیوتر برنامه نوشت. گیتس به سازندهی Altair زنگ زد و گفت که اونا یه مترجم BASIC دارن که کار میکنه. اونا هم خواستن ببیننش.
الن یه شبیهساز درست کرد و گیتس هم مترجم رو نوشت و تو مارس ۱۹۷۵ تو Albuquerque نیومکزیکو به سازندهی Altair نشونش دادن و خیلی خوب کار کرد. اون شرکت هم قبول کرد که این مترجم رو با اسم Altair BASIC بفروشه.
گیتس و الن شرکت مایکروسافت رو تو ۴ آوریل ۱۹۷۵ تاسیس کردن و گیتس هم مدیرعاملش شد. اسم مایکروسافت رو هم الن پیشنهاد داد که از ترکیب Microcomputer و Software درست شده بود. تو آگوست ۱۹۷۷ هم اولین شعبه بینالمللیشون رو تو ژاپن با همکاری یه شرکت مجلهای راه انداختن. بعدشم تو ژانویه ۱۹۷۹ دفتر مرکزیشون رو بردن Bellevue تو واشنگتن.
مایکروسافت تو سال ۱۹۸۰ وارد دنیای سیستمعاملها شد و یه نسخهی خودشون از یونیکس به اسم Xenix درست کردن، ولی MS-DOS بود که باعث قدرتگرفتنشون شد. تو نوامبر ۱۹۸۰ شرکت IBM با مایکروسافت قرارداد بست تا یه نسخه از سیستمعامل CP/M رو برای کامپیوتر شخصیشون (IBM PC) درست کنه. مایکروسافت برای اینکار یه سیستمعامل شبیه CP/M به اسم ۸۶-DOS رو از یه شرکت دیگه خرید و روش یه مارک گذاشت و شد MS-DOS، ولی IBM اسمشو به IBM PC DOS عوض کرد.
نکته مهم اینه که مالکیت MS-DOS برای مایکروسافت موند و بعد از اینکه IBM PC تو آگوست ۱۹۸۱ عرضه شد، بقیه شرکتها هم تونستن کامپیوترهای سازگار با IBM PC درست کنن چون محدودیتی روی سیستمعامل نبود، در حالی که برای اینکه سختافزار کامپیوترشون با IBM PC همخوانی داشته باشه مجبور بودن یه سری چیزا رو مهندسی معکوس کنن. خلاصه اینکه مایکروسافت کمکم تبدیل به مهمترین شرکت تو زمینهی سیستمعاملهای کامپیوترهای شخصی شد.
این شرکت تو سال ۱۹۸۳ با ساخت ماوس مایکروسافت و یه بخش انتشاراتی به اسم Microsoft Press وارد بازارهای جدیدی هم شد. پل الن هم بعد از اینکه به بیماری Hodgkin’s lymphoma مبتلا شد، تو همون سال از مایکروسافت استعفا داد. الن بعدها تو کتاب خاطراتش گفت که وقتی مریض شد، گیتس میخواست سهم اون رو تو شرکت کم کنه چون فکر میکرد دیگه به اندازهی کافی کار نمیکنه. الن بعدا تو بخشهای مختلفی مثل صنایع کمتحرک، تیمهای ورزشی، املاک تجاری، علوم اعصاب، پروازهای فضایی خصوصی و خیلی چیزای دیگه سرمایهگذاری کرد.
♦ ۱۹۸۵–۱۹۹۴
مایکروسافت با اینکه روی یه سیستم عامل مشترک به اسم OS/2 با IBM داشت کار میکرد، تو سال ۱۹۸۵ بیستم نوامبر، ویندوز رو بعنوان یه پوسته گرافیکی برای MS-DOS منتشر کرد.
بعد از اون، مایکروسافت تو ۲۶ فوریه ۱۹۸۶ دفتر مرکزیش رو از بلویو به ردموند واشنگتن منتقل کرد و تو ۱۳ مارس هم عرضه اولیه سهامش رو انجام داد. این عرضه باعث شد که چند نفر از کارمندای مایکروسافت میلیاردر و حدود ۱۲ هزار نفرشون هم میلیونر بشن.
تو دوم آوریل ۱۹۸۷ مایکروسافت نسخه خودش از OS/2 رو برای تولیدکنندههای سختافزار (OEMها) منتشر کرد. اما این همکاری با IBM دوام زیادی نداشت چون تو سال ۱۹۹۰ کمیسیون تجارت فدرال آمریکا به خاطر این مشارکت، مایکروسافت رو برای تبانی احتمالی بررسی کرد. این، شروع یه دعوای حقوقی طولانی بین مایکروسافت و دولت بود.
تو همین حین، مایکروسافت روی یه سیستم عامل جدید به اسم Microsoft Windows NT که خیلی شبیه به کد OS/2 خودشون بود، کار میکرد. این سیستم عامل بالاخره تو ۲۱ جولای ۱۹۹۳ با یه هسته ماژولار جدید و رابط برنامهنویسی Win32 32 بیتی عرضه شد. این قابلیت باعث میشد که راحتتر بشه نرمافزارهای ۱۶ بیتی (که روی MS-DOS کار میکردن) رو به نسخه ۳۲ بیتی منتقل کرد. خبر انتشار ویندوز NT به IBM رسید و شراکت اونها روی OS/2 دیگه خراب شد.
مایکروسافت تو سال ۱۹۹۰ مجموعه نرمافزاری Office رو معرفی کرد که شامل برنامههای جداگانهای مثل Word و Excel میشد. ویندوز ۳.۰ هم که تو ۲۲ می ۱۹۹۲ معرفی شد، با یه رابط کاربری سادهتر و قابلیتهای بهتر برای پردازندههای Intel 386 عرضه شد. هردوی Office و ویندوز تو زمینهی خودشون حرف اول رو زدن.
بخش ضد انحصار وزارت دادگستری آمریکا تو ۲۷ جولای ۱۹۹۴ یه بیانیه منتشر کرد که میگفت: «از سال ۱۹۸۸ تا ۱۵ جولای ۱۹۹۴، مایکروسافت خیلی از تولیدکنندههای سختافزار رو تشویق کرد که مجوزهای غیررقابتی “به ازای هر پردازنده” رو امضا کنن. تو اینجور مجوزها، تولیدکننده به ازای هر کامپیوتری که میفروشه و توش یه پردازندهی خاص داره، به مایکروسافت حق امتیاز پرداخت میکنه، چه اون کامپیوتر با سیستم عامل مایکروسافت یا یه سیستم عامل دیگه فروخته بشه.
درواقع، این حق امتیاز وقتی که از محصولی از مایکروسافت استفاده نمیشه، یه جور جریمه یا مالیات برای استفاده از یه سیستم عامل رقیب روی اون کامپیوتر محسوب میشه. از سال ۱۹۸۸، استفادهی مایکروسافت از مجوزهای “به ازای هر پردازنده” افزایش پیدا کرده».
♦ ۱۹۹۵–۲۰۰۷
بیل گیتس یه یادداشت داخلی به اسم «موج جزر و مدی اینترنت» تو تاریخ ۲۶ می ۱۹۹۵ نوشت. بعد از اون، مایکروسافت شروع کرد محصولاتش رو تغییر بده و انواع جدیدی از نرم افزارها رو برای شبکه های کامپیوتری و وب جهانی تولید کنه. تو اون زمان، شرکتای تازه تاسیس کمی بودن که سریع وارد دنیای وب شدن. بقیه شرکتا مثل بورلند، وردپرفکت، ناول، آی بی ام و لوتوس خیلی دیر به خودشون اومدن و همین باعث شد تا مایکروسافت بازار رو تو دست بگیره.
مایکروسافت تو ۲۴ آگوست ۱۹۹۵ ویندوز ۹۵ رو منتشر کرد که قابلیت های چند وظیفگی پیشفرض، یه رابط کاربری کاملاً جدید با یه دکمه استارت تازه و سازگاری ۳۲ بیتی داشت. شبیه به NT، اون یه API به اسم Win32 رو هم ارائه میداد. ویندوز ۹۵ یه سرویس آنلاین به اسم MSN رو هم با خودش داشت که تو فکر اول قرار بود رقیب اینترنت باشه (درجه صحت این موضوع زیر سواله).
این ویندوز همچنین (برای تولیدکننده های اصلی تجهیزات) یه مرورگر وب به اسم Internet Explorer رو هم معرفی کرد. اینترنت اکسپلورر تو جعبه های خرده فروشی ویندوز ۹۵ نبود، چون جعبه ها قبل از اینکه تیم مرورگر رو تموم کنه چاپ شده بودن، به همین خاطر بعدا تو پک Windows 95 Plus! قرار گرفت. با پشتوانه یه کمپین بازاریابی پر سروصدا و چیزی که نیویورک تایمز اون رو «معرفی یه محصول کامپیوتری با پر زرق و برق ترین، شلوغ ترین و گرون ترین مراسم تو کل تاریخ این صنعت» نامید، ویندوز ۹۵ خیلی زود به یه موفقیت بزرگ تبدیل شد.
سال ۱۹۹۶ مایکروسافت با بخش NBC که زیرمجموعه جنرال الکتریک بود، یه شبکه خبری کابلی ۲۴ ساعته به اسم MSNBC راه انداختن. مایکروسافت همچنین یه سیستم عامل جدید به اسم Windows CE 1.0 رو معرفی کرد که برای دستگاه های با حافظه کم و محدودیت های دیگه، مثل دستیارهای دیجیتال شخصی، طراحی شده بود.
اکتبر ۱۹۹۷ وزارت دادگستری آمریکا شکایتی رو مطرح کرد و گفت که مایکروسافت توافقی رو که تو سال ۱۹۹۴ امضا کرده بود نقض کرده و از دادگاه خواست که جلوی همراه کردن اجباری Internet Explorer با ویندوز رو بگیره.
تو ۱۳ ژانویه سال ۲۰۰۰ بیل گیتس جایگاه مدیر عاملی رو به استیو بالمر داد، دوست قدیمی دوران دانشجوییش و کارمند شرکت از سال ۱۹۸۰. گیتس برای خودش یه جایگاه جدید به اسم «سر معمار نرم افزار» درست کرد. چند تا شرکت دیگه به همراه مایکروسافت تو اکتبر ۱۹۹۹ اتحادیه پلتفرم محاسباتی قابل اعتماد (TCPA) رو تشکیل دادن تا (از جمله کارهای دیگه) امنیت رو بالا ببرن و از مالکیت فکری با شناسایی تغییرات تو سخت افزار و نرم افزار محافظت کنن.
منتقدان این اتحادیه رو به عنوان راهی برای اعمال محدودیت های بی رویه روی نحوه استفاده مصرف کننده ها از نرم افزار و نحوه عملکرد کامپیوترها میدیدن و اون رو یه شکل از مدیریت حقوق دیجیتال (DRM) میدونستن. مثلا وضعیتی که توش یه کامپیوتر نه تنها برای صاحبش امن میشه بلکه در مقابل صاحبش هم امن میشه.
تو تاریخ ۳ آوریل سال ۲۰۰۰ حکمی تو پرونده «ایالات متحده علیه شرکت مایکروسافت» صادر شد که این شرکت رو یه «مونوپولی سوءاستفاده کننده» معرفی کرد. مایکروسافت بعدا تو سال ۲۰۰۴ با وزارت دادگستری آمریکا به توافق رسید.
تو ۲۵ اکتبر ۲۰۰۱ مایکروسافت ویندوز XP رو منتشر کرد که خطوط اصلی و NT سیستم عامل رو زیر یه کد مشترک NT متحد کرد. اون شرکت بعدا تو همون سال ایکس باکس رو هم منتشر کرد و وارد بازار کنسول های بازی های ویدیویی شد که سونی و نینتندو توش حکومت میکردن.
تو مارس ۲۰۰۴ اتحادیه اروپا علیه مایکروسافت شکایت ضد انحصاری مطرح کرد. اونها میگفتن که مایکروسافت با سیستم عامل ویندوز به دیگران ظلم کرده و این شکایت منجر به حکمی به مبلغ ۴۹۷ میلیون یورو (۶۱۳ میلیون دلار) شد و مایکروسافت رو ملزم کرد تا نسخه های جدیدی از ویندوز XP بدون ویندوز مدیا پلیر تولید کنه: ویندوز XP نسخه خانگی N و ویندوز XP نسخه حرفه ای N.
تو نوامبر ۲۰۰۵، دومین کنسول بازی ویدیویی این شرکت، ایکس باکس ۳۶۰، عرضه شد. این کنسول دو نسخه داشت، یه نسخه پایه با قیمت ۲۹۹.۹۹ دلار و یه نسخه ویژه با قیمت ۳۹۹.۹۹ دلار.
بعد از ورود ایکس باکس، مایکروسافت تو سال ۲۰۰۶ سری پلیرهای رسانه دیجیتال Zune رو منتشر کرد که جانشین پلتفرم نرم افزار قبلیشون به اسم Portable Media Center بود. این حرکت باعث شد تا حضور مایکروسافت تو بخش سخت افزار پررنگ تر بشه، چون از سال ۱۹۸۳ که اولین ماوس مایکروسافت تولید شد، اونها کم کم وارد این عرصه شده بودن.
جالبه که بدونین تو سال ۲۰۰۷ پرفروش ترین کیبورد با سیم (Natural Ergonomic Keyboard 4000)، ماوس (IntelliMouse) و وبکم رومیزی (LifeCam) تو آمریکا رو مایکروسافت تولید میکرد. تو همون سال شرکت مایکروسافت یه «میز دیجیتال» به اسم Surface معرفی کرد که بعدا اسمش به PixelSense تغییر پیدا کرد.
♦ ۲۰۰۷–۲۰۱۱
ویستا، نسخه بعدی ویندوز که تو ژانویه ۲۰۰۷ منتشر شد، روی قابلیتها، امنیت و یه رابط کاربری بازطراحیشده به اسم Aero تمرکز داشت. همزمان با اون، Microsoft Office 2007 هم منتشر شد که یه رابط کاربری جدید به اسم «روبان» داشت که خیلی با نسخههای قبلیش فرق میکرد. فروش نسبتاً خوب هر دوی این محصولات به مایکروسافت کمک کرد تا تو سال ۲۰۰۷ به سود خالص بیسابقهای برسه.
اتحادیه اروپا تو ۲۷ فوریه ۲۰۰۸ یه جریمه دیگه به مبلغ ۸۹۹ میلیون یورو (۱.۴ میلیارد دلار) علیه مایکروسافت وضع کرد چون معتقد بود مایکروسافت با حکم مارس ۲۰۰۴ که درباره سرورهای گروه کاری و بکآفیس اونها بود، همکاری نکرده و از رقیبان قیمتهای غیرمنطقی برای اطلاعات کلیدی گرفته. مایکروسافت اعلام کرد که با حکم قبلی همکاری کرده و «این جریمهها درباره مسائل گذشتهای هست که حل شدن».
سال ۲۰۰۷ همچنین شاهد ایجاد یه بخش چند هستهای تو مایکروسافت بود، شبیه کاری که شرکتهای سرور مثل سان و آی بی ام انجام داده بودن.
بیل گیتس تو ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸، بعد از اعلامی که تو ژوئن ۲۰۰۶ کرده بود، از جایگاه خودش به عنوان «سر معمار نرم افزار» کنارهگیری کرد، ولی همچنان جایگاههای دیگه رو تو شرکت نگه داشت و به عنوان مشاور برای پروژههای کلیدی با مایکروسافت همکاری میکرد.
پلتفرم سرویسهای آژور، ورود مایکروسافت به بازار محاسبات ابری برای ویندوز، تو ۲۷ اکتبر ۲۰۰۸ راهاندازی شد. تو ۱۲ فوریه ۲۰۰۹، مایکروسافت اعلام کرد که قصد داره یه زنجیره از فروشگاههای با برند مایکروسافت رو باز کنه و تو ۲۲ اکتبر ۲۰۰۹، اولین فروشگاه خرده فروشی مایکروسافت تو اسکاتسدیل، آریزونا افتتاح شد؛ همون روز هم ویندوز ۷ به طور رسمی برای عموم منتشر شد. تمرکز ویندوز ۷ بیشتر روی بهبود ویستا با قابلیتهای آسون برای استفاده و ارتقای عملکرد بود تا اینکه بخواد یه بازسازی اساسی روی ویندوز انجام بده.
با رونق گرفتن صنعت گوشیهای هوشمند تو اواخر دهه ۲۰۰۰، مایکروسافت برای اینکه یه سیستم عامل گوشی هوشمند مدرن ارائه بده، با رقبای خودش مثل اپل و اندروید که پشتش گوگل بود، تو آمریکا عقب افتاده بود. در نتیجه، مایکروسافت تو سال ۲۰۱۰ سیستم عامل قدیمی و پرچمدار موبایل خودش یعنی ویندوز موبایل رو با یه سیستم عامل جدید به اسم ویندوز فون که تو اکتبر همون سال منتشر شد، جایگزین کرد.
این سیستم عامل از یه زبان طراحی رابط کاربری جدید به اسم «مترو» استفاده میکرد که تو اون به طور برجسته از شکلهای ساده، تایپوگرافی و آیکونوگرافی با استفاده از مفهوم مینیمالیسم استفاده شده بود. مایکروسافت یه استراتژی جدید رو برای صنعت نرم افزار اجرا کرد و با استفاده از سیستم عامل ویندوز فون، یه تجربه کاربری یکپارچه رو روی همه گوشیهای هوشمند ارائه داد. اونها تو سال ۲۰۱۱ با نوکیا همکاری کردن و مایکروسافت برای توسعه مشترک ویندوز فون با این شرکت همکاری نزدیکی داشت، اما با HTC که از تولیدکنندههای قدیمی ویندوز موبایل بود هم شریک موند.
مایکروسافت یکی از اعضای بنیانگذار بنیاد شبکهسازی باز هست که تو ۲۳ مارس ۲۰۱۱ شروع به کار کرد. از بنیانگذاران دیگه میشه به گوگل، HP Networking، یاهو، Verizon Communications، دویچه تلکوم و ۱۷ شرکت دیگه اشاره کرد. این سازمان غیرانتفاعی روی ارائه پشتیبانی برای یه ابتکار محاسبات ابری به اسم شبکهسازی تعریفشده توسط نرمافزار تمرکز داره. این ابتکار قراره از طریق تغییرات ساده تو نرمافزار تو شبکههای مخابراتی، شبکههای بیسیم، مراکز داده و سایر بخشهای شبکهای، باعث سرعت بخشیدن به نوآوری بشه.
♦ ۲۰۱۱–۲۰۱۴
بعد از اینکه ویندوز فون بیرون اومد، مایکروسافت تو سال های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ کم کم کل محصولاتش رو از نظر ظاهری تغییر داد. لوگوها، محصولات، سرویس ها و وبسایت های شرکت هم با یه سبک طراحی جدید به اسم «مترو» هماهنگ شدن.
تو ژوئن ۲۰۱۱ تو شهر تایپه، مایکروسافت از یه سیستم عامل جدید به اسم ویندوز ۸ رونمایی کرد که هم برای کامپیوترهای شخصی و هم برای تبلت ها قابل استفاده بود. یه نسخه اولیه برای توسعه دهنده ها تو ۱۳ سپتامبر منتشر شد، بعد یه نسخه اولیه برای مصرف کننده ها تو ۲۹ فوریه ۲۰۱۲ اومد و نهایتا تو ماه می هم برای عموم مردم منتشر شد.
تو همون سال، مایکروسافت اولین کامپیوتر خودش رو به اسم Surface تولید کرد که کل سخت افزار اون رو خود شرکت ساخته بود. یه اتفاق دیگه تو اون سال این بود که مایکروسافت با ۱.۲ میلیارد دلار یه شبکه اجتماعی به اسم Yammer رو خرید. اونا همچنین تو ۳۱ جولای یه سرویس ایمیل تحت وب به اسم Outlook.com رو راه اندازی کردن تا با Gmail رقابت کنه.
تو سال ۲۰۱۲ هم یه سری اتفاقای مهم افتاد. مایکروسافت سهم ۵۰ درصدی خودش رو تو MSNBC فروخت. MSNBC یه شبکه خبری کابلی بود که مایکروسافت از سال ۱۹۹۶ با همکاری NBC اون رو اداره میکرد. بعدش تو اکتبر اعلام کردن که میخوان یه بخش خبری جدید راه بندازن که قرار بود بخشی از یه MSN با ظاهری جدید باشه که همراه با ویندوز ۸ تو همون ماه عرضه میشد. نهایتا تو ۲۶ اکتبر ۲۰۱۲، ویندوز ۸ و Microsoft Surface رسما معرفی شدن. سه روز بعد هم ویندوز فون ۸ اومد.
برای اینکه بتونن با تقاضای زیاد برای محصولات و سرویس هاشون کنار بیان، مایکروسافت تو آمریکا یه سری فروشگاه های موقت مخصوص تعطیلات باز کرد. این کار رو در کنار فروشگاه های دائمی مایکروسافت انجام دادن که تو سال ۲۰۱۲ تعدادشون بیشتر شده بود.
تو سال ۲۰۱۳ هم خبرهای جالبی بود. مثلا اینکه مایکروسافت یه ابزار برای پیگیری ثبت اختراع ها راه اندازی کرد.
یه مورد دیگه هم اینکه بخش پلیس شهر نیویورک اعلام کرد که برای توسعه یه سیستم نظارتی به اسم Domain Awareness System با مایکروسافت همکاری میکنه. این سیستم برای زیر نظر گرفتن مردم تو شهر نیویورک استفاده میشه.
کنسول بازی ایکس باکس وان قرار بود تو سال ۲۰۱۳ عرضه بشه و مایکروسافت تو ماه می همون سال از یه نسخه ارتقا پیدا کرده از Kinect رونمایی کرد. Kinect یه وسیله تشخیص حرکته که برای ایکس باکس ساخته شده. این نسخه جدید یه دوربین فوق عریض با کیفیت ۱۰۸۰p داشت و میتونست تو تاریکی هم کار کنه چون یه حسگر مادون قرمز داشت. قدرت پردازش اون هم بالاتر بود و نرم افزارهای جدیدی براش ساخته شده بود. مثلا میتونست حرکت های ظریف رو تشخیص بده (مثل حرکت انگشت شست) و حتی با نگاه کردن به صورت یه نفر، ضربان قلبش رو هم بفهمه.
تو سال ۲۰۱۱ مایکروسافت یه درخواست ثبت اختراع داده بود که نشون میداد شاید بخواد از دوربین Kinect برای زیر نظر گرفتن رفتار تماشاچی های تلویزیون استفاده کنه و با این کار، تجربه تماشای تلویزیون رو تعاملی تر کنه.
اما یه اتفاق نه چندان خوب هم افتاد. تو جولای ۲۰۱۳ سهام مایکروسافت بعد از انتشار گزارش سه ماهه چهارمشون، افت زیادی رو تجربه کرد. دلیل این افت، نگرانی سرمایه گذارا از فروش پایین ویندوز ۸ و تبلت Surface بود. تو اون روز مایکروسافت بیشتر از ۳۲ میلیارد دلار ضرر کرد.
تو همون سال، مایکروسافت اعلام کرد که می خواد کل تجارتش رو تو چهار بخش جدید سازماندهی کنه. این بخش های جدید شامل سیستم عامل ها، برنامه ها، Cloud و دستگاه ها میشد. همه بخش های قبلی تو این بخش های جدید ادغام میشدن و قرار نبود کسی اخراج بشه.
آخرین خبر مهم اینه که تو سپتامبر ۲۰۱۳، مایکروسافت با ۷ میلیارد دلار بخش موبایل نوکیا رو خرید. این اتفاق بعد از اینکه امی هود به عنوان مدیر مالی شرکت انتخاب شد، افتاد.
♦ ۲۰۱۴–۲۰۲۰
تو ۴ فوریه سال ۲۰۱۴، استیو بالمر دیگه مدیرعامل مایکروسافت نبود و جای خودش رو به ساتیا نادلا داد که قبلا رئیس بخش ابری و سازمانی مایکروسافت بود. تو همون روز، جان دبلیو تامپسون به جای بیل گیتس که دیگه مدیرعامل نبود ولی هنوز به عنوان مشاور فناوری باهاشون همکاری میکرد، رئیس هیئت مدیره شد. تامپسون دومین رئیس هیئت مدیره تو کل تاریخ مایکروسافت بود.
۲۵ آوریل ۲۰۱۴ مایکروسافت با ۷.۲ میلیارد دلار بخش تولید و خدمات موبایل نوکیا رو خرید. این بخش جدید بعدا اسمش رو به Microsoft Mobile Oy تغییر داد. ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۴ مایکروسافت شرکت بازی سازی Mojang رو که بیشتر بخاطر بازی ماینکرفت شناخته شده بود، به قیمت ۲.۵ میلیارد دلار خرید. ۸ ژوئن ۲۰۱۷ هم یه شرکت امنیتی اسرائیلی به اسم Hexadite رو به مبلغ ۱۰۰ میلیون دلار تصاحب کردن.
۲۱ ژانویه ۲۰۱۵ مایکروسافت از اولین تخته وایت هوشمند خودش به اسم Microsoft Surface Hub رونمایی کرد. ۲۹ جولای ۲۰۱۵ هم ویندوز ۱۰ رسما منتشر شد و بعدش تو سپتامبر ۲۰۱۶ نسخه سرور اون یعنی Windows Server 2016 هم بیرون اومد. تو سه ماهه اول ۲۰۱۵، مایکروسافت سومین تولیدکننده بزرگ گوشی های موبایل بود و تونست ۳۳ میلیون تا گوشی (۷.۲ درصد کل گوشی های دنیا) رو بفروشه.
نکته جالب اینه که بیشتر این گوشی ها (حداقل ۷۵ درصد) هیچ کدوم از نسخه های ویندوز فون رو نداشتن – و این گوشی ها توسط گارتنر تو دسته اسمارت فون قرار نمیگرفتن – تو همون زمان، ۸ میلیون اسمارت فون ویندوزی (۲.۵ درصد کل اسمارت فون ها) توسط همه تولید کننده ها (اما بیشتر توسط خود مایکروسافت) ساخته شدن. سهم مایکروسافت از بازار اسمارت فون آمریکا تو ژانویه ۲۰۱۶ فقط ۲.۷ درصد بود. تابستون ۲۰۱۵ مایکروسافت بخاطر بخش موبایل خودش ۷.۶ میلیارد دلار ضرر کرد و مجبور شد ۷۸۰۰ تا از کارمنداش رو اخراج کنه.
اول مارس ۲۰۱۶، مایکروسافت اعلام کرد که داره بخش کامپیوترهای شخصی و ایک्स باکس رو با هم ادغام میکنه. فیل اسپنسر، رئیس جدید این بخش اعلام کرد که برنامه های Universal Windows Platform یا همون UWP قراره که روی بازی های آینده مایکروسافت تمرکز کنه. تو همایش فناوری آموزشی BETT 2017 که تو لندن برگزار شد، مایکروسافت از یه سرویس جدید ابری برای مدیریت برنامه ها و دستگاه های بخش آموزش به اسم Intune for Education رونمایی کرد. این سرویس قرار بود تو چند هفته آینده به صورت آزمایشی و بعد از اون تو بهار ۲۰۱۷ به صورت عمومی با قیمت ۳۰ دلار برای هر دستگاه یا با قراردادهای مجوز حجمی در دسترس قرار بگیره.
تو جون ۲۰۱۶ هم مایکروسافت از یه پروژه به اسم Microsoft Azure Information Protection رونمایی کرد که به شرکت ها کمک میکرد تا بتونن اطلاعاتشون رو موقع جابجایی بین سرورها و دستگاه های مختلف، ایمن نگه دارن. یه اتفاق جالب دیگه هم تو نوامبر ۲۰۱۶ افتاد. مایکروسافت تو رویداد توسعه دهنده خودش به اسم Connect(); عضو پلاتینیوم بنیاد لینوکس شد. هزینه این عضویت سالیانه ۵۰۰ هزار دلار آمریکا است. این حرکت برای خیلی ها غیر قابل باور بود چون فقط ۱۰ سال قبل از اون، استیو بالمر که مدیرعامل مایکروسافت بود، لینوکس رو یه “سرطان” میدونست!
مایکروسافت تو یه سری اتفاقات تو سال ۲۰۱۸ دخیل بود، بذار ببینم چی کارا کردن:
- ژانویه ۲۰۱۸: یه وصله (patch) برای ویندوز ۱۰ منتشر کردن تا مشکلات مربوط به پردازنده رو که به خاطر حفره امنیتی Meltdown شرکت اینتل به وجود اومده بود رو حل کنه. اما این وصله باعث مشکلاتی برای ماشین های مجازی Microsoft Azure که روی پردازنده های اینتل کار میکردن شد. تو همون ماه، مایکروسافت نسخه ۶.۰ از PowerShell Core رو برای سیستم عامل های مک و لینوکس بیرون داد.
- فوریه ۲۰۱۸: پشتیبانی از نوتیفیکیشن رو برای گوشی های Windows Phone قطع کردن که عملا به معنی پایان آپدیت های نرم افزاری برای این گوشی های قدیمی بود.
- مارس ۲۰۱۸: تصمیم گرفتن که Windows 10 S رو به یه حالت خاص تو سیستم عامل ویندوز تبدیل کنن بجای اینکه یه سیستم عامل جداگانه باشه. تو همون ماه هم یه سری قوانین گذاشتن که باعث سانسور شدن کلمات رکیک تو Dokumente های خصوصی که با Office 365 ساخته میشن میشه.
- آوریل ۲۰۱۸: به مناسبت بیستمین سالگرد Windows File Manager، کد منبع اون رو با مجوز MIT License منتشر کردن. تو همون ماه، مایکروسافت با معرفی Azure Sphere که یه نسخه بر اساس سیستم عامل Linux هستش، علاقهمندی خودش رو به پروژه های متن باز نشون داد.
- می ۲۰۱۸: با ۱۷ سازمان اطلاعاتی آمریکا برای توسعه محصولات ابری (cloud computing) همکاری کردن. اسم این پروژه «Azure Government» هستش و به برنامه نظارتی Joint Enterprise Defense Infrastructure (JEDI) هم وصل میشه.
- ۴ جون ۲۰۱۸: به طور رسمی اعلام کردن که GitHub رو به مبلغ ۷.۵ میلیارد دلار خریدن، معامله ای که در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۸ نهایی شد.
- ۱۰ جولای ۲۰۱۸: از کامپیوتر کوچک Surface Go پرده برداشتن. کمی بعد تو همون ماه، استفاده از Microsoft Teams رو رایگان کردن.
- آگوست ۲۰۱۸: روی دو پروژه به اسم Microsoft AccountGuard و Defending Democracy کار کردن. همچنین از سازگاری Snapdragon 850 با ویندوز ۱۰ روی معماری ARM خبر دادن.
تو یه حرکت جالب، شرکت تویوتا تسوشو تو سال ۲۰۱۸ با مایکروسافت شریک شد تا ابزارهایی برای پرورش ماهی با استفاده از مجموعه برنامه های کاربردی Microsoft Azure برای فناوری های اینترنت اشیاء (IoT) مرتبط با مدیریت آب درست کنن. این ابزارها که تا حدودی توسط محققان دانشگاه کیندای ساخته شدن، از هوش مصنوعی برای شمردن تعداد ماهی های روی نوار نقاله، تجزیه و تحلیل تعداد ماهی ها و استنتاج اثربخشی جریان آب از داده هایی که ماهی ها ارائه میدن استفاده میکنن. برنامه های کامپیوتری خاصی که در این فرآیند استفاده میشن زیرمجموعه پلتفرم های Azure Machine Learning و Azure IoT Hub قرار میگیرن.
تو سپتامبر ۲۰۱۸، مایکروسافت پشتیبانی از اسکایپ کلاسیک رو متوقف کرد. جالبه بدونین که در اکتبر ۲۰۱۸، با وجود داشتن بیش از ۶۰۰۰۰ حق اختراع، مایکروسافت به انجمن Open Invention Network پیوست.
تو نوامبر ۲۰۱۸، مایکروسافت با ارتش ایالات متحده برای تأمین ۱۰۰۰۰۰ هدست Microsoft HoloLens توافق کرد تا “با افزایش توانایی کشف، تصمیم گیری و درگیری قبل از دشمن، کشندگی را افزایش دهد.” این حرکت با اعتراض صدها نفر از کارکنان مایکروسافت در فوریه ۲۰۱۹ مواجه شد که از سودجویی شرکت از جنگ به خاطر قرارداد ۴۸۰ میلیون دلاری برای توسعه هدست های واقعیت مجازی برای ارتش آمریکا انتقاد داشتن.
باز هم تو همون ماه نوامبر، مایکروسافت احراز هویت چند عاملی Azure رو برای Microsoft Azure معرفی کرد. تو دسامبر ۲۰۱۸، مایکروسافت پروژه Mu رو معرفی کرد، که یک نسخه متن باز از هسته واسط میانافزار توسعهپذیر یکپارچه (UEFI) هست که در محصولات Microsoft Surface و Hyper-V استفاده میشه. این پروژه ایده سیستم عامل به عنوان سرویس (Firmware as a Service) رو ترویج می کنه.
تو همون ماه، مایکروسافت پیادهسازی متن باز Windows Forms و Windows Presentation Foundation (WPF) رو اعلام کرد که به حرکت بیشتر شرکت به سمت انتشار شفاف فریمورکهای کلیدی استفادهشده در توسعه برنامههای کاربردی و نرمافزارهای دسکتاپ ویندوز کمک میکنه. دسامبر همچنین شاهد توقف پروژه Microsoft Edge توسط این شرکت و استفاده از موتور کرومیوم برای مرورگرهای خودش بود.
فوریه ۲۰۱۹ هم خبرهای دیگه ای داشت. مایکروسافت اعلام کرد که سرویس امنیت سایبری AccountGuard خودش رو به ۱۲ بازار جدید در اروپا از جمله آلمان، فرانسه و اسپانیا ارائه میده تا شکاف های امنیتی رو برطرف کنه و از مشتریان تو فضای سیاسی در برابر هک محافظت کنه.
♦ ۲۰۲۰ تا الان
بذارین یه دوره بیفتیم تو اتفاقات مهم مایکروسافت تو چند سال اخیر:
- اسفند ۱۳۹۸ (مارس ۲۰۲۰): مایکروسافت یه شرکت به اسم Affirmed Networks رو به قیمت ۱.۳۵ میلیارد دلار خرید.
- فروردین ۱۳۹۹ (آوریل ۲۰۲۰): بخاطر کرونا، مایکروسافت مجبور شد همه فروشگاه های فیزیکیش رو تا اطلاع ثانویه تعطیل کنه.
- تیر ۱۳۹۹ (جولای ۲۰۲۰): سرویس استریم بازی Mixer رسما تعطیل شد و قرار شد با گیمینگ فیسبوک همکاری کنن.
- مرداد ۱۳۹۹ (جولای ۲۰۲۰): زمزمه هایی شنیده میشد که مایکروسافت میخواد تیک تاک رو بخره! دلیلشم فشارهای دولت آمریکا به بایتدنس برای واگذاری مالکیت این برنامه به یه شرکت آمریکایی بود.
- مرداد ۱۳۹۹ (آگوست ۲۰۲۰): بالاخره ترامپ، رئیس جمهور وقت آمریکا، اعلام کرد که مایکروسافت میتونه تیک تاک رو بخره، ولی باید تا شهریور همون سال این کار رو نهایی کنه و یه سهمی هم به وزارت خزانه داری آمریکا برسه!
- مرداد ۱۳۹۹ (آگوست ۲۰۲۰): مایکروسافت مجبور شد تست استریم بازی با اسم xCloud رو روی گوشی های آیفون و آیپد متوقف کنه. چون اپل یه سری محدودیت های سختگیرانه گذاشته بود که عملا کار رو برای مایکروسافت سخت میکرد.
- شهریور ۱۳۹۹ (سپتامبر ۲۰۲۰): مایکروسافت اعلام کرد که قصد داره شرکت بازی سازی ZeniMax Media رو که صاحب استودیوی معروف Bethesda Softworks هم هست، به قیمت ۷.۵ میلیارد دلار بخره. این معامله تو سال بعد نهایی شد و ZeniMax Media زیرمجموعه بخش Xbox Game Studios مایکروسافت قرار گرفت.
- شهریور ۱۳۹۹ (سپتامبر ۲۰۲۰): مایکروسافت یه مجوز ویژه برای استفاده از هوش مصنوعی قدرتمند GPT-3 شرکت OpenAI رو به دست آورد.
- آبان ۱۳۹۹ (نوامبر ۲۰۲۰): ایکس باکس سری ایکس و ایکس باکس سری اس رسما معرفی شدن.
- فروردین ۱۴۰۰ (آوریل ۲۰۲۱): مایکروسافت اعلام کرد که قصد خرید شرکت Nuance Communications رو به قیمت ۱۶ میلیارد دلار داره. این خرید تو اسفند ۱۴۰۰ نهایی شد.
- فروردین ۱۴۰۰ (آوریل ۲۰۲۱): ارزش سهام مایکروسافت به خاطر عملکرد عالیشون تو دوران کرونا، به حدود ۲ تریلیون دلار رسید. دورکاری و آموزش از راه دور باعث افزایش تقاضا برای سرویس های ابری مایکروسافت و فروش بازی هاشون شد.
- تیر ۱۴۰۰ (ژوئن ۲۰۲۱): مایکروسافت تو یه لایو استریم از ویندوز ۱۱ رونمایی کرد. این موضوع باعث سردرگمی شد چون قبلا گفته بودن که ویندوز ۱۰ آخرین نسخه این سیستم عامل خواهد بود. ویندوز ۱۱ تو مهر ۱۴۰۰ برای عموم مردم منتشر شد.
مایکروسافت تو شهریور ۱۴۰۰ یه کمپانی به اسم Takelessons رو خرید که تو زمینه آموزش آنلاین و وصل کردن دانش آموزا به معلمای خصوصی تو رشته های مختلف فعالیت میکرد. با این خرید، مایکروسافت یه قدم تو بازار آموزش آنلاین برداشت و حالا میتونه به تعداد زیادی از آدما خدمات آموزشی ارائه بده. تو همون ماه، اونا یه شرکت استرالیایی به اسم Clipchamp رو هم خریدن که تو زمینه نرم افزارهای ویرایش ویدیو فعالیت میکرد.
مهر ۱۴۰۰ مایکروسافت اعلام کرد که داره قابلیت رمزنگاری سرتاسری (E2EE) رو برای تماس های تصویری تو Teams فعال میکنه. اینجوری خیال کاربرا از امنیت اطلاعاتشون تو تماس های ویدیویی راحت تره. یعنی که مکالمات رمزنگاری میشن و یه کد امنیتی هم بین دو طرف رد و بدل میشه که هر دو نفر باید اون رو تایید کنن.
تو همون ماه، مایکروسافت یه نرم افزار به اسم Ally.io رو خرید که به شرکتا کمک میکنه تا پیشرفت خودشون رو بر اساس یه سری معیارهای خاص اندازه گیری کنن. قراره مایکروسافت این نرم افزار رو با یه سری از محصولات دیگهشون به اسم Viva که برای تجربه بهتر کارمندا طراحی شده، ادغام کنه.
دی ۱۴۰۱ مایکروسافت با یه غول دنیای بازی، اکتیویژن بلیزارد، توافق کرد تا اون رو به طور کامل بخره. مبلغ این خرید نقدی، ۶۸.۷ میلیارد دلار بود. اکتیویژن بلیزارد بخاطر ساختن یه عالمه بازی معروف مثل Warcraft، Diablo، Call of Duty، StarCraft و خیلی های دیگه شناخته میشه. بعد از این خرید، هر دوتا شرکت اعلام کردن که این کار باعث میشه تو دنیای متاورس (محیط های مجازی که با دنیای واقعی ترکیب میشن) موفق تر باشن.
خیلیا این حرکت مایکروسافت رو یه رقابت با شرکت Meta Platforms میبینن و یه روزنامه به اسم TheStreet میگه مایکروسافت میخواد بشه دیزنیِ دنیای متاورس.
مایکروسافت همچنین فیلی اسپنسر، رئیس برند ایکس باکس از سال ۲۰۱۴، رو به عنوان مدیرعامل بخش جدید بازی های مایکروسافت معرفی کرد. این بخش حالا شامل تیم ایکس باکس و سه تا شرکت بازی سازی دیگه میشه (Xbox Game Studios، ZeniMax Media و Activision Blizzard).
مایکروسافت تا حالا راجع به مشکلات حقوقی که اخیرا برای اکتیویژن بلیزارد پیش اومده و سوءاستفاده از کارمنداشون رو شامل میشه، حرفی نزده. اما گزارش هایی وجود داره که میگه مدیرعامل اکتیویژن، بابی کاتیک، بعد از نهایی شدن خرید از شرکت جدا میشه. این خرید بالاخره تو مهر ۱۴۰۳ نهایی شد.
آذر ۱۴۰۲ مایکروسافت یه قرارداد ۱۰ ساله با بورس لندن بست که شامل محصولاتی مثل Azure میشد. همچنین مایکروسافت تو این معامله حدود ۴ درصد از سهام بورس لندن رو هم خرید.
دی ۱۴۰۲، مدیرعامل مایکروسافت، ساتیا نادیلا، اعلام کرد که قراره حدود ۱۰ هزار نفر از کارمنداشون رو اخراج کنن. این خبر درست یه روز بعد از برگزاری یه کنسرت با حضور خواننده معروف، استینگ، برای ۵۰ نفر از مدیران مایکروسافت تو سوئیس اعلام شد.
بهمن ۱۴۰۲ مایکروسافت اعلام کرد که با شرکت OpenAI، سازنده چتجپت، یه قرارداد چند ساله به ارزش چند میلیارد دلار امضا کرده.
تو یه کنفرانس توسعهدهندگان تو آذر ۱۴۰۳، مایکروسافت از دو تا تراشه جدید که خودشون طراحی کردن رونمایی کرد. یه تراشه به اسم مایا برای اجرای مدلهای زبان بزرگ و یه پردازنده مرکزی به اسم کبالت برای تقویت سرویسهای ابری Azure طراحی شدن.
تو همون ماه، ساتیا نادیلا اعلام کرد که مدیرعامل سابق OpenAI، سام آلتمن، و رئیس و رئیس هیئت مدیره سابق اون شرکت، گرگ بروکمن، قراره به مایکروسافت بیان و یه تیم جدید برای تحقیقات پیشرفته هوش مصنوعی رو رهبری کنن.
دی ۱۴۰۳، مایکروسافت باارزش ترین شرکت سهامی عام جهان شد. تو همون ماه، اونا یه سرویس اشتراکی هوش مصنوعی برای کسب و کارهای کوچک از طریق Copilot Pro معرفی کردن.
فروردین ۱۴۰۴، مایکروسافت یه سرمایه گذاریه مهم ۱.۵ میلیارد دلاری روی شرکت اماراتی G42 انجام داد. این حرکت، اهمیت و تعهد مایکروسافت رو به پیشرفت هوش مصنوعی و همکاری استراتژیکشون با G42 تو دنیای در حال تحول هوش مصنوعی نشون میده.
اردیبهشت ۱۴۰۴، مایکروسافت از برنامهاش برای سرمایهگذاری ۱.۷ میلیارد دلاری روی توسعه هوش مصنوعی و زیرساخت ابری تو اندونزی خبر داد. این ابتکار با راهاندازی مراکز داده و مشارکت برای هدایت نوآوری در بخشهای مختلف، با هدف تقویت تلاشهای اندونزی برای تحول دیجیتال انجام میشه و یه قدم مهم تو پیشرفت تکنولوژی منطقهای به حساب میاد.
این بود تاریخچه شرکت مایکروسافت؛ امیدوارم که از این مقاله لذت برده باشید. حتما در بخش نظرات، انتقادات و پیشنهادات خودتون رو با ما به اشتراک بگذارید.